‪Συνέντευξη του Κωνσταντίνου Φαζού στην Μαρία Καρατζά‬

How_thoughts_are_Made_Georgia-Papanikou_Konstandinos_Fazos__opening_ARTWALL (5)

Η συνέντευξη του Κωνσταντίνου Φαζού στην Μαρία Καρατζά, με αφορμή την έκθεση “Πώς οι σκέψεις γίνονται” (How thoughts are made) που πραγματοποιήθηκε 18 Μαρτίου – 14 Απριλίου 2015 στο ArtWall Project Space.

Αν γυρνούσες πίσω στο χρόνο, πώς θα περιέγραφες το σημείο «ανάφλεξης», το σημείο που συνειδητοποίησες ότι θέλεις να ασχοληθείς με την τέχνη;

Θα έλεγα ότι ήταν στις αρχές της δεκαετίας του `90. Δεν μπορώ να προσδιορίσω ακριβώς το σημείο συνειδητοποίησης, το πότε ή γιατί αποφάσισα να ασχοληθώ με την τέχνη. Μάλλον τα σημεία ήταν πολλά μέσα στις δύο αυτές δεκαετίες και κάθε ένα από αυτά μου έδινε έναν διαφορετικό ή πρόσθετο λόγο, ή αν θες, γίνονταν πιο ξεκάθαροι μέσα μου. Η πρώτη έντονη στιγμή που ήρθα σε επαφή με το σχέδιο ήταν όταν μπήκα για πρώτη φορά στο εργαστήριο του Θ. Δρόσου, με σκοπό να δώσω εξετάσεις στην Καλών Τεχνών. Εδώ πρέπει να διευκρινίσω ότι ούτε η οικογένειά μου, αλλά ούτε κι εγώ είχα κάποια πρότερη παιδεία περί των εικαστικών τεχνών και πιθανότατα όλο αυτό να έπαιξε ρόλο στο να υπάρξει πιο έντονη η πρώτη επαφή.

Πες μας λίγα λόγια για σένα: Γιατί κάνεις τέχνη; Ποιο είναι το υπόβαθρό σου; (Τί σπούδασες; Ποιο εργαστήριο τελείωσες, κλπ.;) Τι επιθυμείς να πετύχεις με την δουλειά σου;

Κάνω τέχνη γιατί είμαι ματαιόδοξος, φιλόδοξος, αγαπώ τον εαυτό μου και την αθανασία…, αλλά την ίδια στιγμή πιστεύω ότι υπάρχουν άνθρωποι στον πλανήτη αυτόν, όπως και στο χώρο των τεχνών, που έχουν όλα τα παραπάνω σε μεγαλύτερη κλίμακα. Επομένως, δεν ξέρω εάν μπορώ να απαντήσω ξεκάθαρα σ’ αυτή την ερώτηση. Όταν έκανα την πρώτη μου ατομική έκθεση, μου δόθηκε η δυνατότητα να δείξω σε οποιονδήποτε (αλλά και σε μένα) μια πιο ολοκληρωμένη σειρά έργων μου. Μια πιο ολοκληρωμένη πρόταση και έναν προσωπικό εικαστικό λόγο. Ήταν συγκινητικό να βλέπω άγνωστους να παρατηρούν και να κατανοούν το τι ήθελα να πω με αυτά τα έργα. Αυτό μάλλον που επιδιώκω μέσω της δουλειάς μου είναι να αναπτύσσω έναν κώδικα επικοινωνίας με αυτούς που το επιθυμούν.
Γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Αθήνα. Σπούδασα στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, στο τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών, στο εργαστήριο του Ι. Φωκά (2003-2008).

Πώς δουλεύεις συνήθως; Η πρακτική σου έχει αλλάξει με την πάροδο του χρόνου;

Ο κορμός της πρακτικής μου, όχι δεν έχει αλλάξει. Εκμεταλλεύομαι το τυχαίο και το γεγονός ότι σταδιακά το κάθε στοιχείο που προσθέτω στην ζωγραφική επιφάνεια μου δείχνει το επόμενο. Με αυτόν τον τρόπο οργανώνω ένα έργο. Αυτό που αλλάζει είναι το αποτέλεσμα, τα ερεθίσματα, όπως και η θεματολογία.

Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που συναντάς όταν δημιουργείς και πώς τις αντιμετωπίζεις;

Έχω μια «εκ γενετής τάση» να προσπαθώ να ελέγχω τους ανθρώπους που είναι γύρω μου και τα συναισθήματά τους. Έχω μια ροπή δηλαδή στο να είναι όλα γύρω μου, όπως εγώ τα επιθυμώ. Μόνο μ’ αυτόν τον τρόπο τα αναγνωρίζω. Η δουλειά μου είναι άμεσα συνδεδεμένη με αυτήν την «εκ γενετής τάση».
Τα σχέδιά μου με μολύβι στο ArtWall Project Space μοιάζουν να έχουν σχεδιαστεί και μελετηθεί σχεδόν με χειρουργική ακρίβεια. Η αλήθεια είναι ότι ο τρόπος δουλειάς μου είναι εντελώς αντίθετος. Σε κανένα έργο μου μέχρι στιγμής δεν ακολουθώ κάποιο προσχέδιο. Αντίθετα, επιλέγω σχεδόν τυχαία ένα σημείο που αυτό στην συνέχεια θα καθορίσει την εξέλιξη του υπόλοιπου έργου. Μ’ αυτόν τον τρόπο πιο εύκολα χάνω τον έλεγχο. Αυτή η στιγμή νομίζω μου δίνει μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις, αλλά και ηδονές. Ένας τρόπος αντιμετώπισης είναι να επαναλαμβάνω στον εαυτό μου ότι δεν μπορείς να έχεις τον έλεγχο σχεδόν σε τίποτα απ’ αυτά που συμβαίνουν γύρω σου. Αποστασιοποιούμαι από το έργο, δίνω χρόνο κι όταν επιστρέφω, μου δείχνει το ίδιο την λύση.

Σχετικά με τα υλικά που χρησιμοποιείς στη δουλειά σου, πόσο σημαντική είναι η επιλογή των υλικών; Με ποια μέσα, υλικά εργάζεσαι;

Τα υλικά μου είναι μελάνι, ακρυλικά, μολύβι, στυλό σε χαρτί. Υλικά που σου δίνουν την αίσθηση της ελαφρότητας και της διαφάνειας. Το μέσο που επιλέγω να δουλεύω είναι η ζωγραφική. Ένα από τα παλαιότερα μέσα στις εικαστικές τέχνες. Νομίζω ότι, ακριβώς επειδή είναι ένα από τα παλαιότερα μέσα, ταυτόχρονα γίνεται κι ένα από τα πιο δύσκολα. Τα όρια είναι πιο λεπτά στο να γίνεις γραφικός.

Τι ενέπνευσε το συγκεκριμένο έργο σου/ τα συγκεκριμένα έργα της έκθεσης «Πώς γίνονται οι σκέψεις», (How thoughts are made);

Αφορμή ήταν το γεγονός ότι ο άνθρωπος προσπαθεί να βγει από τα αδιέξοδα της σημερινής κοινωνικής κρίσης με γνώμονα το προσωπικό όφελος και εργαλείο την ορθολογική σκέψη. Αγνοώντας το γεγονός ότι δεν υπάρχει καμία επιλογή μας, που να μένει ανέγγιχτη από ψευδαισθήσεις, πλάνες, μεροληψίες, παιχνίδια του νου, των αισθήσεων και της τύχης. Όλη αυτή η αντίφαση που συμβαίνει έχει ένα τρομερό ενδιαφέρον κι όχι μόνο καλλιτεχνικά, φυσικά.

Ποιες επιρροές εκτός των εικαστικών σε εμπνέουν και επιδρούν στην προσέγγισή σου να δημιουργήσεις;

Η εποχή μας είναι μια εποχή γρήγορης πληροφόρησης και εικόνων. Είναι σχεδόν αυτιστικό να δέχεσαι επιρροές μόνο από τις εικαστικές τέχνες ή μόνο από τις τέχνες γενικότερα. Οι επιρροές έρχονται από οτιδήποτε υπάρχει και συμβαίνει στον κόσμο του σήμερα.

Από τι εμπνέεσαι αυτή την περίοδο; Υπάρχουν συγκεκριμένα πράγματα που διαβάζεις, ακούς ή ερευνάς που τροφοδοτούν τη δουλειά σου;

Αυτή την περίοδο η δουλειά μου βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο. Έχω την ανάγκη να αφαιρέσω τα όποια ρεαλιστικά στοιχεία υπήρχαν μέχρι τώρα. Αρχίζει να με απασχολεί όλο και περισσότερο η έννοια της ελάχιστης ύλης, η αίσθηση του «Αχειροποίητου», δηλαδή του μη πλασμένου από ανθρώπινο χέρι, όπως και της φαινομενικά ελεγχόμενης οργανικής ρευστότητας. Κι ενώ όλα αυτά ήταν στοιχεία της προηγούμενης δουλειάς μου, τώρα αυτά τα στοιχεία γίνονται ο κύριος στόχος.

Ποιοι καλλιτέχνες και ποια έργα τέχνης έχουν επηρεάσει τη δουλειά σου;

Η πρώτη μου αγάπη είναι ο David Hokney. Είναι ένας καλλιτέχνης που στάθηκα μπροστά από τα έργα του για πολύ ώρα. Οι επιρροές μου, όμως, είναι από πολλούς και διαφορετικούς μεταξύ τους καλλιτέχνες, οι οποίοι είτε με επηρέασαν εμφανώς είτε όχι.

Βλέπεις καθόλου το έργο σου ως αυτοβιογραφικό;

Η δουλειά μου συνδέεται άμεσα με τον τρόπο που σκέφτομαι και αντιλαμβάνομαι τα πράγματα γύρω μου. Δεν θα χαρακτήριζα το μέχρι τώρα έργο μου αυτοβιογραφικό. Άλλωστε, ποιον θα ενδιέφερε η αυτοβιογραφία μου;

Ποιος πιστεύεις ότι είναι ο ρόλος της Τέχνης και των εικαστικών σήμερα στη σύγχρονη εποχή;

Να κατανοήσει και να ξεπεράσει την πραγματικότητα.

Πιστεύεις ότι η Τέχνη και οι καλλιτέχνες με όλες αυτές τις μάχες που δίνουν θα μπορέσουν να δώσουν κάποιες λύσεις στην εποχή της κρίσης που διανύει ο άνθρωπος; Πιστεύεις ότι η Τέχνη μπορεί να «σώσει τον κόσμο»;

Δεν πιστεύω ότι ο ρόλος του καλλιτέχνη είναι να δίνει μάχες για το γενικό καλό. Αγωνίζεται να επιβιώσει καλλιτεχνικά και πολλοί από εμάς και πρακτικά. Οι περισσότεροι άνθρωποι δίνουν καθημερινά έναν προσωπικό αγώνα. Δεν καταλαβαίνω γιατί ο καλλιτέχνης πρέπει να διαφέρει σε αυτό και να αναλαμβάνει τον ρόλο του κοινωνικού αγωνιστή ή καθοδηγητή. Έχω την αίσθηση ότι εδώ στην Ελλάδα, επειδή πάσχουμε από χρόνια έλλειψη παιδείας, θεωρούμε ότι το να είναι κάποιος καλλιτέχνης είναι αυτόματα κάτι πολύ σημαντικό και ταυτόχρονα ευτελές.
Πιθανότατα πρέπει να επανεξετάσουμε την ιεράρχηση αξιών μας και να κατανοήσουμε πια ότι είναι το ίδιο σημαντικά να είσαι καλλιτέχνης, όπως και επιστήμονας ή εργάτης. Η σημαντικότητα μπορεί να μην είναι η ίδια, γιατί είναι τελείως διαφορετικά πράγματα μεταξύ τους, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι το ένα πρέπει να υπερτερεί του άλλου ή να μπερδεύονται οι ρόλοι του καθενός μας.
Δεν υπήρχαν ποτέ σωτήρες στην ιστορία του ανθρώπινου είδους. Η τέχνη δεν μπορεί να σώσει τον κόσμο μας, ούτε κι αυτοί που την υπηρετούν. Μπορεί, όμως, να σου δώσει διαφορετικές οπτικές και τρόπους σκέψης. Εάν ο καθένας από εμάς βελτιώνει τον εαυτό του, τότε μοιραία θα αποκτήσουμε πιο πολιτισμένες, και με σεβασμό προς τον άνθρωπο και την ζωή γενικά, κοινωνίες.

Πώς «πλοηγείσαι» στον χώρο της Τέχνης; Πιστεύεις ότι η τέχνη θα πρέπει να χρηματοδοτείται; Τι ρόλο παίζουν οι χρηματοδοτήσεις στην Τέχνη;

Πιθανότατα είναι πιο σημαντικό να δημιουργηθούν από το κράτος οι κατάλληλες συνθήκες, ώστε να μπορούν οι καλλιτέχνες να επιβιώσουν πιο εύκολα και να μένουν πιο συγκεντρωμένοι στο έργο τους. Στις μέρες μας, όμως, το κράτος (δηλαδή όλοι εμείς) χρειάζεται να δημιουργήσουμε καλύτερες συνθήκες σ’ όλους σχεδόν τους τομείς, κι όχι αποκλειστικά και μόνο στον χώρο των εικαστικών.

Μερικοί πιστεύουν ότι είναι δύσκολο να κατανοήσει κανείς τη σύγχρονη τέχνη. Κι ενώ κάποιοι καλλιτέχνες πιστεύουν ότι η τέχνη πρέπει να είναι «ποιητική» («τέχνη του ποιεῖν», του «δημιουργεῖν») και να μην είναι τόσο εύκολη στην κατανόησή της (έτσι ώστε να αφήνουν στο κοινό την ερμηνεία της), άλλοι καλλιτέχνες τονίζουν ότι η τέχνη είναι για όλους και η γλώσσα της πρέπει να είναι ξεκάθαρη. Ποια είναι η γνώμη σου πάνω σ’ αυτό το ζήτημα;

Αυτοί που δεν μπορούν να κατανοήσουν την σημερινή τέχνη είναι μάλλον αυτοί που δεν προσπαθούν, ή δεν προσπαθούν να κατανοήσουν και να ζήσουν το παρόν. Υπάρχουν καλλιτέχνες που τονίζουν ότι η γλώσσα τη τέχνης πρέπει να είναι ξεκάθαρη; Εάν αρχίσουμε όλοι εμείς να υπερασπιζόμαστε και να εφαρμόζουμε αυτή την άποψη, πιθανότατα θα γυρίσουμε στην αναγέννηση, που στην περίπτωση αυτή θα μοιάζει με μια ακόμη παρακμή.

ARTWALL Project Space
Σοφοκλέους 26 10552, Αθήνα
artwallprojectspace@gmail.com
http://theartwall.gr/

Tags: , , , ,

%d bloggers like this: