Συνέντευξη της Γεωργία Παπανίκου στην Μαρία Καρατζά

How_thoughts_are_Made_Georgia-Papanikou_Konstandinos_Fazos__opening_ARTWALL (45)

Συνέντευξη της Γεωργία Παπανίκου από τη Μαρία Καρατζά με αφορμή την έκθεση “Πώς οι σκέψεις γίνονται” (How thoughts are made) που πραγματοποιήθηκε από τις 18 Μαρτίου έως τις 14 Απριλίου 2015 στο ArtWall Project Space.

Αν γυρνούσες πίσω στο χρόνο, πώς θα περιέγραφες το σημείο «ανάφλεξης», το σημείο που συνειδητοποίησες ότι θέλεις να ασχοληθείς με την Τέχνη;

Δεν έχω κάποιο σημείο συνειδητοποίησης, απλά έτσι ήταν και είναι, από μικρή είχα έναν δικό μου τρόπο να εξερευνώ τον εαυτό μου και τον κόσμο γύρω μου, μια τεράστια περιέργεια για τα πάντα, ήταν ο τρόπος μου να παίζω, να αισθάνομαι, να υπάρχω, στην ουσία δεν έχει αλλάξει κάτι…

Πες μας λίγα λόγια για σένα: Γιατί κάνεις Τέχνη; Τι επιθυμείς να πετύχει η δουλειά σου;

Πιστεύω ότι η φύση του ανθρώπου εμπεριέχει τη δημιουργία, το αν την ανακαλύπτει και στη συνέχεια την εκφράζει και την εξελίσσει σε τέχνη έχει να κάνει με την προσωπικότητα που διαμορφώνει ο καθένας και τις συνθήκες που περιβάλλουν κάθε φορά τη ζωή του. Μ’ αυτή την έννοια ακολουθώ αυτό που αισθάνομαι κι ότι ανακαλύπτω στη διαδρομή. Αυτό που επιθυμώ είναι να εκφράζω ερωτήματα και αγωνίες με όποιον τρόπο επιλέγω να είμαι και να μοιράζομαι.
Θεωρώ υποκριτικό να θέτει κανείς όρια και νόρμες στην τέχνη ακόμα και σ’ αυτό που επιθυμεί απ’ αυτήν. Από τη φύση της η τέχνη είναι ανεξάρτητη από οτιδήποτε την κρατά δεμένη, θέσεις, ιδέες, αποφάσεις, σκέψεις. Όλα όσα την αφορούν, όταν αυτά μένουν στατικά, αλλοτριώνονται. Πιστεύω σε μια αρχή, στη ζωή, όλα τα άλλα τα βλέπω να κινούνται γύρω.

Ποιο είναι το υπόβαθρό σου; (Τί σπούδασες; Ποιό εργαστήριο τελείωσες, κλπ.;)

Παρακολούθησα δύο χρόνια τη σχολή Βακαλό και εργάστηκα στο χώρο της διαφήμισης ως art και creative director. Αργότερα ολοκλήρωσα τις σπουδές μου στην Καλών Τεχνών της Θεσσαλονίκης με καθηγητές τον Γ. Διβάρη, την Τ. Μακρή και τα τελευταία χρόνια με τον Κ. Μορταράκο.

Πώς θα περιέγραφες το θέμα ή το περιεχόμενο της εργασίας σου; Με ποια θέματα καταπιάνεσαι; Ποια θέματα σε ενδιαφέρουν;

Τα θέματά μου έχουν να κάνουν πάντα με τον άνθρωπο, χωρίς όμως να υπάρχει πουθενά στα έργα μου σαν μορφή.

Πώς δουλεύεις συνήθως; Η πρακτική σου έχει αλλάξει με την πάροδο του χρόνου;

Η έρευνα και ο πειραματισμός είναι σταθερές διαδικασίες όλα αυτά τα χρόνια.

Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που συναντάς όταν δημιουργείς και πώς τις αντιμετωπίζεις;

Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι να βρίσκω κάθε φορά τις κατάλληλες ερωτήσεις που θα μου εκμαιεύσουν μια δική μου αλήθεια.

Σχετικά με τα υλικά που χρησιμοποιείς στη δουλειά σου, πόσο σημαντική είναι η επιλογή των υλικών; Με ποια μέσα, υλικά εργάζεσαι;

Θεωρώ σημαντικά τα ερωτήματα, γιατί μου δημιουργούν την επιθυμία. Τα υλικά και τα μέσα, όμως, με οδηγούν στη πράξη. Συνήθως επιλέγω καθαρά υλικά, ακόμα κι όταν τα “πειράζω” με κάποια άλλα, για να προσθέσω ή να αφαιρέσω κάτι από τη σημειολογία τους. Όσο για την τεχνολογία, τη θεωρώ πολύ σημαντικό εργαλείο, με πολλές δυνατότητες και τη χρησιμοποιώ, όπου τη χρειάζομαι.

Τι ενέπνευσε το έργο σου «Έκπτωτος Κήπος» της έκθεσης «Πώς οι σκέψεις γίνονται» (How thoughts are made);

Η αφορμή για το έργο “Έκπτωτος κήπος” ήταν ο θρησκευτικός μύθος του κήπου της Εδέμ, του παραδείσου, το σκηνικό του παραδείσου, που αν καταρρεύσει η μορφή του, μένει μια ιδέα γυμνή με τις σκιές της.

Ποιες επιρροές, εκτός των εικαστικών, σε εμπνέουν και επιδρούν στην προσέγγισή σου να δημιουργήσεις Τέχνη;

Οι επιρροές μου είναι σίγουρα οι αγωνίες και οι προβληματισμοί που έχω σαν άνθρωπος, αλλά και σαν πολίτης μιας κοινωνίας κι ενός κόσμου ολόκληρου, καθώς και τα βιώματά μου μέσα απ’ όλες αυτές τις θέσεις.

Γνωρίζω ότι για αρκετά χρόνια απασχολήθηκες στον χώρο της διαφήμισης. Πως θα σύγκρινες τη διαφήμιση και τη γραφιστική με την Τέχνη; Υπάρχουν κοινά σημεία ή όχι;

Για μένα δεν υπάρχουν κοινά σημεία. Η δημιουργία είναι μια εσωτερική ανάγκη που ελπίζει ότι μπορεί να επικοινωνήσει ελεύθερα με τον καθένα ξεχωριστά. Η διαφήμιση πάλι προκύπτει από μια εξωτερική ανάγκη με την οποία επικοινωνείς ένα αντικείμενο ή μια υπηρεσία για λογαριασμό κάποιου άλλου με στόχο το υλικό κέρδος. Συνθέτεις πληροφορίες όπως αισθητική, σύνταξη, μάρκετινγκ, ψυχολογία, τεχνολογία κ.α., για να φτιάξεις επικοινωνία για κάτι που δε σε αφορά ουσιαστικά, είναι μια ιδιαίτερα κοπιαστική και θα έλεγα ψυχοφθόρα διαδικασία.

Στην εγκατάστασή σου με τίτλο «Έκπτωτος Κήπος», έχω την αίσθηση ότι θέλησες να περάσεις μηνύματα περιβαλλοντικά και ακτιβιστικά. Ισχύει κάτι τέτοιο; Πώς πιστεύεις ότι είναι δυνατόν να έχουμε ακτιβισμό στην Τέχνη; Τι θα πρέπει να γίνει;

Στον “Έκπτωτο κήπο”, όπως και στις περισσότερες εγκαταστάσεις μου, οι μορφές ή οι φόρμες που φτιάχνω από υλικά και έννοιες λειτουργούν συμβολικά ή μεταφορικά και αυτό που διαπραγματεύομαι ειδικά αυτή την χρονική περίοδο είναι το παράλογο του ανθρώπου με το οποίο έχει δομήσει τη ζωή και τις κοινωνίες του, έναν παράλογο τρόπο που δε σέβεται την ουσία της ίδιας του της ύπαρξης. Δεν ξέρω, αν αυτό με κάνει ακτιβίστρια. Η αντίληψη που έχω για τα ανθρώπινα δικαιώματα, την προστασία του περιβάλλοντος και όλα όσα σημαντικά περιλαμβάνουν, πιστεύω ότι απλά με οδηγούν να γίνω άνθρωπος.

Βλέπεις καθόλου το έργο σου ως αυτοβιογραφικό;

Αυτοβιογραφικό όχι, αλλά κάποιες φορές μπορεί να υπάρχουν σημεία που συμβαδίζουν με βιώματα ή αγωνίες.

Ποιος πιστεύεις ότι είναι ο ρόλος της Τέχνης και των εικαστικών σήμερα στη σύγχρονη εποχή;

Ρόλος είναι μια θέση ζωής που συνήθως την υποδυόμαστε. Η Τέχνη δεν μπορεί να υποδυθεί κανένα ρόλο, είναι αυτό που είναι. Η ιστορία θα μας μιλήσει για τη θέση που είχε στην εποχή μας.

Πιστεύεις ότι η Τέχνη και οι καλλιτέχνες με όλες αυτές τις μάχες που δίνουν θα μπορέσουν να δώσουν κάποιες λύσεις στην εποχή της κρίσης που διανύει ο άνθρωπος; Πιστεύεις ότι η Τέχνη μπορεί να «σώσει τον κόσμο»;

Αυτό που έχω καταλάβει μέχρι τώρα είναι ότι οι καλλιτέχνες δίνουν πρώτα απ` όλα προσωπικές μάχες, όχι για λύσεις, αλλά για αλήθειες και νομίζω ότι η κάθε λύση έρχεται, αφού πρώτα έχεις δει την αλήθεια.
Όταν οι άνθρωποι ελεύθεροι δημιουργούν και αναζητούν αλήθειες, δεν θα έχουν χρόνο και λόγο να χάσουν σπέρνοντας βία και φόβο. Η αιωνιότητα υπάρχει στο σύμπαν, όχι στην ανθρώπινη ζωή!

Πώς «πλοηγείσαι» στον χώρο της Τέχνης; Πιστεύεις ότι η τέχνη θα πρέπει να χρηματοδοτείται; Τι ρόλο παίζουν οι χρηματοδοτήσεις στην Τέχνη;

Είναι μια δύσκολη ερώτηση, γιατί ο χώρος της τέχνης και οι άνθρωποί της πάντα είχαν ανάγκη σε όλες τις φάσεις και σε όλα τα επίπεδα από ανοιχτές πόρτες και φυσικά από ανοιχτές χρηματοδοτήσεις. Ειδικά σήμερα στην σύγχρονη εποχή η Ελλάδα κινδυνεύει περισσότερο από κάθε άλλη φορά να έχει “για τέχνη μια φτωχή ταξική πολυτέλεια”. Πιστεύω ότι οι ανοιχτές πόρτες και χρηματοδοτήσεις μπορούν να στηρίξουν πραγματικά και να δώσουν ώθηση, αν είναι πραγματικά ορθάνοιχτες.

Μερικοί πιστεύουν ότι είναι δύσκολο να κατανοήσει κανείς τη σύγχρονη τέχνη. Κι ενώ κάποιοι καλλιτέχνες πιστεύουν ότι η τέχνη πρέπει να είναι «ποιητική» («τέχνη του ποιεῖν», του «δημιουργεῖν») και να μην είναι τόσο εύκολη στην κατανόησή της (έτσι ώστε να αφήνουν στο κοινό την ερμηνεία της), άλλοι καλλιτέχνες τονίζουν ότι η τέχνη είναι για όλους και η γλώσσα της πρέπει να είναι ξεκάθαρη. Ποια είναι η γνώμη σου πάνω σ’ αυτό το ζήτημα;

Η γνώμη μου είναι ότι δεν «πρέπει» τίποτα στην Τέχνη, χώρος υπάρχει για όλους. Οι απόψεις, οι ιδέες, η φαντασία, οι αισθήσεις δεν μπορούν να υπάρξουν σε καθολικά περιβάλλοντα. Η διαφορετικότητα όλων αυτών μπορεί να είναι μια συναρπαστική αφετηρία του νέου. Η συνύπαρξη των διαφορετικών είναι μια βαθιά δημιουργική και δημοκρατική σχέση.
Στον φυσικό κόσμο τα πάντα ήταν, είναι και θα είναι διαφορετικές σχέσεις και αλληλεπιδράσεις, είναι η βάση της εξέλιξης, είναι ο λόγος που υπάρχουμε, είτε το καταλαβαίνουμε, είτε όχι απ’ αυτή τη διαδικασία προερχόμαστε κι αυτό αναπαράγουμε.

ARTWALL Project Space
Σοφοκλέους 26 10552, Αθήνα
artwallprojectspace@gmail.com
http://theartwall.gr/

Tags: , , , , ,

%d bloggers like this: