‪Συνέντευξη του Χρήστου Χρυσόπουλου στην Μαρία Καρατζά‬

Discussion_Christos_Chrissopoulos_DISJUNCTION_ARTWALL_bw

Ο Χρήστος Χρυσόπουλος με αφορμή την ατομική του έκθεση με τίτλο “Disjunction: Η συνείδηση του πλάνητα” στο ArtWall (23/6 – 18/7/2015) μίλησε στη Μαρία Καρατζά.

Ο κόσμος σ’ έχει γνωρίσει κυρίως με τη συγγραφική σου ιδιότητα, μέσα από τα βιβλία σου. Πώς προέκυψε η ενασχόλησή σου με τη φωτογραφία;

Για μένα η φωτογραφία και η γραφή είναι συμπληρωματικές ενασχολήσεις που έχουν την αφετηρία τους σε μια ανάγκη αφηγηματικής κατανόησης. Γι’ αυτό και η φωτογραφική μου δουλειά (η προηγούμενη έκθεση: Μy mother’s silence, η έκθεση Disjunction/Η συνείδηση του πλάνητα) οργανώνεται σε αυτόνομα έργα με συγκεκριμένη κάθε φορά εννοιολογική αφετηρία. Στην τελευταία έκθεση μάλιστα ενσωματώνεται και ένα βιβλίο ως αυτοτελές στοιχείο του εικαστικού έργου

Ποια ανάγκη σου εξυπηρετεί η φωτογραφία, ως δημιουργικό, εκφραστικό μέσο και ως μέσο επικοινωνίας σ’ αντιπαράθεση με τη συγγραφή; Πιστεύεις ότι υπάρχουν κοινά σημεία μεταξύ συγγραφής και φωτογραφίας;

Δεν θέτω τη λογοτεχνία και τη φωτογραφία σε αντιπαράθεση, αλλά μάλλον σε μια σχέση συζυγίας και κληροδοσίας: η φωτογραφία τροφοδοτεί τη γραφή και αντιστρόφως. Πρόκειται για δυο διαφορετικές απόπειρες διερεύνησης, κατανόησης και σύστασης μιας ταυτότητας που -όμως- είναι ενιαία, περιλαμβάνοντας και τις δυο ιδιότητες: έναν συγγραφέα και έναν φωτογράφο. Αν τελικά πρέπει να κάνω μια οριστική διάκριση, αυτή ας είναι υπέρ της φωτογραφίας: η εικόνα μπορεί να προσεγγίσει επίπεδα αφαίρεσης τα οποία είναι αδύνατον να φτάσει ο λόγος, απλώς και μόνο λόγω του εγκλωβισμού του στην παρατακτικότητα της γλώσσας. Να γιατί το νοηματικό φορτίο των εικαστικών τεχνών μπορεί να είναι τόσο διφορούμενο και διαφεύγον. Να γιατί οι εικόνες καταφέρνουν, πολλές φορές, να μας κάνουν τόσο ανήσυχους.

26 φωτογραφίες, 9 βίντεο και ένα βιβλίο, «Disjunction: Η συνείδηση του πλάνητα». Με τη δεύτερη αυτή έκθεση φωτογραφίας σου στην Ελλάδα τι θέλησες να παρουσιάσεις και να αποτυπώσεις με τον φωτογραφικό σου φακό; Πες μας λίγα λόγια για την ιδέα της έκθεσης.

Αφετηρία είναι μια έμμονη προσοχή στον τρόπο με τον οποίο τα αντικείμενα γύρω μας καθίστανται απόξενα και μονήρη, χάνοντας τη σύνδεση που είχαν με τον αρχικό τους σχεδιασμό τη χρήση και το περιβάλλον τους. Το βλέμμα μου ανιχνεύει διαρκώς αυτά τα πράγματα που -κατά κάποιο τρόπο- απορρυθμίζονται, αλλά παραμένουν εκεί, αφημένα στο δημόσιο χώρο. Ως συνέπεια του παραπάνω, με απασχολεί επίσης, τι είδους συνείδηση προκύπτει από αυτή την προσοχή: γιατί προσέχω αυτά τα αντικείμενα, τι σημαίνει για μένα να τα καταγράψω και να τα διαφυλάξω σε μια εικόνα;

Τα τελευταία χρόνια ο δημόσιος χώρος, το αστικό τοπίο ως θεματική/προβληματική ή ως χώρος δράσης/ έκθεσης έχει επανέλθει δυναμικά στις τέχνες. Πού οφείλεται κατά τη γνώμη σου το ενδιαφέρον αυτό;

Δεν ξέρω αν θα μπορούσα να εντοπίσω μια αιτία. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι η τρέχουσα συγκυρία έχει κάνει διαπερατό το όριο ανάμεσα στο ιδιωτικό και στο δημόσιο. Από τη μια μεριά τα γεγονότα της δημόσιας ζωής έχουν καταστεί εξαιρετικώς φλέγοντα και -υπό μια έννοια- επείγοντα, ενώ από την άλλη, η ιδιωτική σφαίρα έχει αποκτήσει έναν συλλογικό χαρακτήρα (μοιάζουμε να μοιραζόμαστε όλοι μια κοινή μοίρα). Επίσης, ο δημόσιος χώρος και η πόλη ήταν πάντοτε ο φυσικός χώρος της τέχνης. Συνεπώς, η διερώτηση για την περιπλοκή του συλλογικού και του προσωπικού, πιστεύω είναι συνυφασμένη με τη συνείδηση του καλλιτέχνη. Υπό μια έννοια, όλες οι τέχνες διερευνούν αυτή την τοποθέτηση: πώς στέκεται το πρόσωπο μέσα στον κόσμο που το περιβάλλει.

Ο «πλάνητας», ο περιπατητής, κατά τον μεγάλο Γάλλο ποιητή και στοχαστή, Μπωντλέρ, διασχίζει την πόλη με απώτερο στόχο να τη βιώσει, να την καταλάβει, να τη διερευνήσει και να την εξηγήσει. Τι σημαίνει για σένα αστικός χώρος, η περιπλάνηση και πώς βιώνεις τη σύγχρονη πόλη;

Ο αστικός χώρος είναι μια συνθήκη εξίσου γεωγραφική, ψυχολογική, αλλά και κατεξοχήν βιωματική. Η μεγαλούπολη είναι για μένα μια διαπροσωπική συνθήκη, μολονότι σπανίως φωτογραφίζω την ανθρώπινη παρουσία. Θεωρώ πιο ενδιαφέρον να μη φωτογραφίζω τα ίδια τα πρόσωπα, αλλά τον χώρο στον οποίο ζουν, τα σύμβολα που τους εκπροσωπούν, τα αντικείμενα που κατέχουν. Ελπίζω ότι έτσι μπορώ να διακρίνω όλες εκείνες τις όψεις της ταυτότητας που ο άνθρωπος επιθυμεί να αποκρύψει, ή δεν τις ελέγχει, ή δεν τις γνωρίζει, ή ακόμη εκείνες που οι άλλοι του αποδίδουν ερήμην του. Συνεπώς, η πόλη δεν είναι για μένα τίποτε άλλο από μια απέραντη ανθρώπινη σημειολογία.

Disjunction=Απορρύθμιση_ Θεωρείς ότι η απορρύθμιση στην Αθήνα υπήρχε πάντα κατά κάποιο τρόπο ή έγινε πιο έντονη τα τελευταία χρόνια στο πλαίσιο της οικονομικής κρίσης;

Η Αθήνα, επιμένει, είναι μια πόλη που ανέκαθεν χαρακτηριζόταν από βαθιές ρωγμές. Μια πόλη-παλίμψηστο. Όλα φαίνονται δυνατά εδώ, ακριβώς επειδή η Αθήνα μοιάζει με ένα απορρυθμισμένο σύστημα. Είναι κάπως λοξή. Οι λεπτομέρειες της ζωής εδώ συχνά φαίνονται παράλογες και αντιφατικές. Η Αθήνα, ωστόσο, δεν είναι μια κατεξοχήν δυστοπική πόλη. Οι Αθηναίοι καταφέρνουν (ακόμα και τώρα) να ζήσουν με τον δικό τους τρόπο. Και έτσι, η γοητεία της Αθήνας υπονομεύει συνεχώς το κείμενο που την περιγράφει. Ξεπερνά τις γενικεύσεις μας. Αυτό πιστεύω είναι το σημείο του παρόντος μας.

Η απορρύθμιση παρατηρείται όχι μόνο σε εξωτερικά αντικείμενα του περιβάλλοντα χώρου μας, αλλά και μέσα μας. Όπως χαρακτηριστικά γράφεις στο νέο σου βιβλίο «Η συνείδηση του πλάνητα» (εκδ. Οκτώ): «Εδώ και καιρό σε αυτή την πόλη ο ερωτισμός έχει αντικατασταθεί από τον παροξυσμό. Τα ψέματα δεν επαρκούν. Η ζωή έχει απομείνει γυμνή. Κι έτσι, τα σώματά μας δεν αντέχουν πλέον να γυμνωθούν περισσότερο». Ένα σχόλιο σου.

Νομίζω είναι σημαντικό να διαφυλάξουμε την δυνατότητά μας να επιθυμούμε.

Από τις φωτογραφίες σου απουσιάζει σχεδόν το ανθρώπινο στοιχείο, όπως και στην προηγούμενη δουλειά σου με τίτλο “My mother’s silence”.
Έχεις σκεφτεί την επόμενη φωτογραφική σου εργασία;

Ναι αλλά είναι νωρίς να μιλήσω γι’ αυτή.

<strong>ARTWALL Project Space</strong>
Σοφοκλέους 26 10552, Αθήνα
<a href=”mailto:artwallprojectspace@gmail.com” target=”_blank”>artwallprojectspace@gmail.com</a>
<a href=”http://theartwall.gr/”>http://theartwall.gr/</a&gt;

Tags: , , , ,

%d bloggers like this: